Category Archives: ေဆာင္းပါး

RakhaRazu articles

30Apr/17

“အခ်ိန္ဆြဲျခင္းဆိုင္ရာ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ရီးပညာ”

ကမၻာ့ႏိုင္ငံရီးသမိုင္းကို ေလ့လာၾကည့္လိုက္ေက ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဴပ္ရီးကို သက္တမ္းတိုးလားႏိုင္ဖို ့ နယ္ခ်ဲ ့က်ဴးေက်ာ္သူရို ့ စြာ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနည္းလမ္းအသြယ္သြယ္နန္ ့ အခ်ိန္ဆြဲထားေရ စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ရီးပညာကို အသုံးခ်ခကတ္စြာကို တြိရေရ။ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ ့ရို ့ ကိုလိုနီလုပ္ခေရ ကာလက မက္လုံးအမ်ိဳးမ်ိဳးပီးပနာ လက္၀ါးၾကီးအုပ္ဂုတ္သြီးစုပ္ခ်ယ္လွယ္ခကတ္စြာကို ၾကည့္ေက ပညာရီး၊ စီးပြါးရီးမက္လုံးတိ အျပင္ ႏိုင္ငံရီးအရပါ စကၠဴျဖဴစီမံကိန္း၊ ဟုမ္ရူး (Home Rule) စေရ မဟာဗ်ဴဟာတိကို က်င့္သုံးခကတ္စြာကို လားတြိရေရ။ အဂၤလိပ္ေခတ္မွာ ဗမာလူမ်ိဳးကို ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ဘုရင္ခံ ခန္ ့ထားခေရပိုင္ အဂုေလ့ ရခိုင္သားဦးညီပုကို ရခိုင္ျပည္မွာ ၀န္ၾကီးခ်ဴပ္ခန္ ့ပီးထားစြာကို ၾကည့္ေက ကိုလိုနီစနစ္စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ရီးက အဂုထိအသက္၀င္နိန္သိမ့္ေရလို ့ေျပာရဖို ့။ Continue reading

03Apr/17

“အရင့္ပညာ”

ႏိုင္ငံရီးစြာ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ျခင္း (၀ါ) ျပည္သူလူထုကို အေကာင္းဆုံး၀န္ေဆာင္မွဳပီးျခင္း အႏုပညာဆိုေက ေတာ္လွန္ရီးစြာ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ကြ်န္ျဖစ္နိန္ေရဘ၀ကို အဆုံးသတ္လိုက္ျခင္း (၀ါ) လြတ္လပ္ရီးကို လက္နက္နန္ ့ ဆြတ္ခူးျခင္း “အရင့္ပညာ” လို ့ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ၾကည့္ခ်င္ပါေရ။ ကမၻာမွာ လူဦးေရအမ်ားဆုံး လူ ့အဖြဲ ့အစည္းကို ကမၻာ့စံ ၀င္လူတန္းစိနိန္ႏိုင္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ပီးပစ္ခေရ တရုတ္ျပည္သူ ့သမၼတႏိုင္ငံ၏ေက်းဇူးသွ်င္ၾကီး ေမာ္စီတုန္း ကေတာ့ေက အခ်ဴပ္အျခာနန္ ့ႏိုင္ငံရီးအာဏာစြာ သီနတ္ေျပာင္း၀က ထြက္က်ပါေရ လတ္။ သူေထာက္ျပခေရ အဓိက ပြိဳင့္က ႏိုင္ငံရီး ဆိုေရ အႏုပညာကို လုပ္လားဖို ့ ေတာ္လွန္ရီးဆိုေရ အရင့္ပညာကို အုတ္ျမစ္ခ်ရေၾကာင္းပင္ ျဖစ္ေတ။ ေယျပီးေက ကြ်န္ျဖစ္နိန္ရေရ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအတြက္ ေတာ္လွန္ရီးနန္ ့ႏိုင္ငံရီးစြာ ဒဂၤါးတစ္ျပားက ေမ်ာက္နန္ ့ပန္းပိုင္ ခြါထားလို ့မရေရ တခုကိုလုပ္ေက ေနာက္တခုကိုခ်န္ထားလို ့မရေရ အရာတိပင္ျဖစ္ေၾကာင္း လမ္းျပထားပီးခပါေရ။ တခုနန္ ့တခု ဆက္စပ္နိန္ေရ ေတာ္လွန္ရီးနန္ ့ႏိုင္ငံရီးကို ဟန္ခ်က္ညီညီ လက္တြဲလားႏိုင္ေရ ေဂါင္းေဆာင္တိက ႏိုင္ငံရီး အေဆာက္အအုံကို ၾကီးက်ယ္ခန္ ့နားေခတ္မီေအာင္ တည္ေဆာက္ထားႏိုင္ကတ္စြာကို လားတြိရပါေရ။

Continue reading

12Dec/16

“ေတာ္လွန္ရီးမွတ္ေက်ာက္တိုက္ျပီးခါမွရာ”

ရႊီ စစ္မစစ္ကို မွတ္ေက်ာက္တိုက္ၾကည့္ရေရပိုင္ ကမၻာ့ရြာမွာလူရာ၀င္ပနာေခတ္မီတိုးတက္ဖြံ ့ျဖိဳးေရေမာ္ဒန္ႏိုင္ငံျဖစ္လာဖို ့ က အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေတာ္လွန္ရီးကို ျဖတ္သန္းကတ္ရေရ။ ဂနိကမၻာၾကီးမွာ ဖြံ ့ျဖိဳးျပီးတိုင္းျပည္ႏိုင္ငံတိုင္းကို ေလ့လာ ၾကည့္လိုက္ေက အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေတာ္လွန္ရီးကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ဆင္ႏြဲလာခကတ္ျပီးမွရာ တိုးတက္ဖြံ ့ျဖိဳးရီး လမ္းမထက္ကို တက္လာႏိုင္ကတ္စြာကို လားတြိရေရ။ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံတိ လြတ္လပ္တိုးတက္ဖြံ ့ျဖိဳးဖို ့ ေအာက္ျခီက်က် အေျပာင္းအလဲလုပ္ပီးႏိုင္ေရ ေတာ္လွန္ရီးကလြဲေက တျခားျဖတ္လမ္းမဟိလို ့ေျပာရပါဖို ့။

Continue reading

27Jul/16

ျပာတစ္ဆုပ္နန္ ့လူလုပ္လို ့ရဖို ့လား

ဒုတိယကမၻာစစ္အလြန္ ဥေရာပမွာ လူဦးေရသန္းခ်ီသီပနာ တိုင္းျပည္တိစြာ ျပာပုံဘ၀ကိုေရာက္လားခကတ္ေတ။ လူသားအရင္းအႏွီး (Human Capital) နန္ ့ ရုပ္၀တၳဳအရင္းအႏွီး (Physical Capital) တိ မဟိေရ ေဒပိုင္အေျခအေနမွာ တိုင္းျပည္ကိုျပန္ပနာထူေထာင္ဖို ့ဆိုစြာေရ တခ်ိဳ ့လူတိအတြက္ ေဂါင္းထဲမွာထည့္ျပီးေကေတာင္ မစိုင္းစား၀ံ့ေရ ကိစၥရပ္တခု ျဖစ္နိန္ပါဖို ့။ ဗမာေရာဂါရပနာ ကြ်န္စိတ္ေပါက္နိန္ေရ ရခိုင္သားတတိုင္ကိုလားမိန္းၾကည့္ခီေကေတာ့ တခုပိုင္ေလ့မျဖစ္ႏိုင္ပါလို ့ အေျဖပီးလာဖို ့စြာက က်ိန္းသီနိန္ပါေရ။

Continue reading

26Jun/16

Change @ Chance @ Choice အေျပာင္းအလဲ၊ အခြင့္အရီး နန္႔ ႐ြီးခ်ယ္ျခင္း

Change begins with choice.အေျပာင္းအလဲကို႐ြီးခ်ယ္ျခင္းနန္႔စတင္ပါ။ ဆိုခါ က်ေနာ္ရို ႔မွာ ႐ြီးခ်ယ္စရာ မ်ားမ်ားစားစားဟိလား။မဟိပါ။ ေယဇုနန္႔ ႐ြီးခ်ယ္ခြင့္မဟိေရလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအတြက္လက္ဟိပိုင္ဆိုင္ထားေရပိုင္ဆိုင္မႈတိနန္႔ စဖို႔လိုပါေရ။ က်ေနာ္ရို ႔ရခိုင္တိမွာ ပိုင္ဆိုင္ထားေစာ္ ဇာခ်င့္ပါလဲ။ သီခ်ာပါေရ။ ရခိုင္လူမ်ိဳး(ရခိုင္သည္တိုင္းရင္းသားမဟုတ္ပါ)တိအတြက္ လက္ဟိပစၥဳပၸန္ မွာပိုင္ဆိုင္ထားစြာက လူ႐ိုသီ႐ွင္႐ိုသီ ယူအလ္ေအ/ေအေအ ULA/AA ရာျဖစ္လီဖို႔။ အျခားေတာ့ ဆေကတဗြီ ဟိပါလိမ့္မယ္။ Continue reading

16Jun/16

“အိုင္ဒီယာၾကီးသုံးခုနန္ ့ရခိုင့္အနာဂတ္”

ေဒကမၻာျမီထက္မွာ ရီနံနန္ ့သဘာ၀ဓါတ္ငြိတိကို ပိုင္ဆိုင္ထားကတ္ေတ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံတိုင္းစြာ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ဖြံ ့ျဖိဳး တိုးတက္ကတ္ေတ။ ရီနံနန္ ့သဘာ၀ဓါတ္ငြိစြာ ကမၻာ့လူ ့ေဘာင္နန္ ့စီးပြါးရီးကို ေမာင္းႏွင္လည္ပတ္ဖို ့မဟိမျဖစ္လိုအပ္ေတ စြမ္းအင္ျဖစ္နိန္ေရပိုင္ ေဒသဘာ၀ရင္းျမစ္တိက လက္မူလယ္ယာကနိန္ စက္မွဳလယ္ယာ… လက္လုပ္ထုတ္ကုန္ကနိန္ စက္မွဳထုတ္ကုန္ …. ရွိရိုးစိုင္လာ ပညာရီးကနိန္ ကြန္ပ်ဴတာအျခီခံပညာရီးတိကို ေျပာင္းလဲပီးႏိုင္ေရ ဆတိုးတန္ဖိုး ဟိနိန္ေရခါ ရီနံႏိုင္ငံတိစြာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ကာလထဲမွာ လုံး၀ေျပာင္းလဲေခတ္မီလားကတ္စြာကို တြိရေရ။ Continue reading

04Jun/16

“ရခိုင္ရို ့ႏိုင္ငံရီးရပ္တည္မွဳက ဇာခ်င့္လဲ”

ဂနိကာလ ရခိုင္မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္ေခ်တိၾကားနန္ ့၀ါရင့္သမၻာရင့္ရခိုင္ႏိုင္ငံရီးသမားရို ့ၾကားထဲမွာပါ ႏိုင္ငံရီးရပ္တည္မွဳ နန္ ့ပတ္သက္လို ့ ဒြိဟခြဆုံကို ေရာက္နိန္ကတ္ေၾကာင္း တြိလာရေရ။ အမ်ိဳးသားကိုယ္ပိုင္ျပဌါန္းခြင့္ နန္ ့ႏိုင္ငံရီး အခြင့္အရီးတိရလာဖို ့ တဆင့္ျပီးေကတဆင့္ ရခိုင္ရို ့ဇာလုပ္လားရဖို ့လဲ ဆိုစြာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိထားဖို ့ ဂနိေခတ္ကာလရခိုင္ရို ့ႏိုင္ငံရီး ရပ္တည္မွဳက ဇာခ်င့္လဲ၊ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒတိအတိုင္း တရား၀င္ႏိုင္ငံရီးအခြင့္အရီးတိနန္ ့ ဇာပိုင္တိုက္ပြဲ၀င္လားလို ့ရလဲ ဆိုစြာကို အယင္ဆုံးသိထားဖို ့လိုအပ္လာပါေရ။

Continue reading

“သမိုင္းထဲကပဋိပကၡ ပစၥကၡႏိုင္ငံရီးဖိႏွိပ္မွဳနန္ ့ ရခိုင့္အနာဂတ္ရွင္သန္ရီး”

ရခိုင္နန္ ့ဗမာၾကားမွာ ျဖစ္ပါလတ္ေတ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ရာ့
သုံးဆယ္ေက်ာ္ႏိုင္ငံရီးပဋိပကၡကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သေဘာေပါက္နားလည္ပနာ အေျဖရွာလာႏိုင္ဖို ့က အတိတ္ ပစၥဳပၺန္နန္ ့အနာဂတ္မွာပါ ျဖစ္လာႏိုင္ေရ အေၾကာင္းအရာတိကို ထည့္သြင္းစိုင္းစားဖို ့ လိုအပ္နိန္လီဖို ့ထင္ေရ။ သမိုင္းထဲကပဋိပကၡကို ျခီရာခံၾကည့္ရေက ေအဒီ ၁၁၀၃ ခုႏွစ္မွာ ရခိုင္ျပည္အရွိဖက္က ၀င္ပါလတ္ကတ္ေတ ပ်ဴရို ့စြာ ရကၡမ႑ိဳင္ သီရိဂုတၱကုန္းေတာ္ထက္က မဟာမုနိစက္ကို မီးတိုက္ဖ်က္ဆီးပစ္ခကတ္ေတ။ ေဒပ်ဴလူမ်ိဳးစြာ တိဘက္ကုန္းျပင္ျမင့္ကဆင္းပါလတ္ေတ လူမ်ိဳးတိနန္ ့ေရာလားပနာ ဗမာ (၀ါ) ျမန္မာ ျဖစ္ပါလတ္ေတ။

Continue reading

ရကၡိဳင့္ရပ္၀န္းကသူပုန္စစ္တမ္း

သူပုန္ (Rebel) ဆိုေရ စကားလုံးေနာက္မွာ ရွည္လ်ားေရ သမိုင္းေၾကာင္းၾကီးဟိနိန္ျပီးေက ကမၻာ့လူ ့ေဘာင္ၾကီး၏ ေျပာင္းလဲတိုးတက္လာမွဳအ၀၀ကို သူပုန္တိက စခကတ္ပါေရ။ ဥေရာပသမိုင္းမွာ သူပုန္ ဆိုေရ စကားလုံးအသုံးအႏွဳန္းကို အလယ္ေခတ္ေလာက္ကစပနာ သုံးစြဲလာကတ္ပါေရ။ လက္တင္ဘာသာစကား Bellum (စစ္ပြဲ) မွာ ျပန္စျခင္း (Re) ကို ေပါင္းထည့္လိုက္ျခင္းက  စစ္ပြဲျပန္စေရလူ(Rebellis) ျဖစ္ပါလတ္ျပီးေက ျပင္သစ္စကားလုံး ေတာ္လွန္သူ (Rebeller)  ကတဆင့္ အဂၤလိပ္စကားလုံး သူပုန္ (Rebel) ဆိုစြာ ျဖစ္ပါလတ္ပါေရ။

Continue reading

12Mar/16

“ဗမာစစ္သြီးၾကြရို ့ နီ၀င္ခ်ိန္

ႏိုင္ငံရီးအတု (၀ါ) ရီေပၚဆီႏိုင္ငံရီးဇာတ္စင္ထက္မွာ သမၼတရြီးပြဲ၊ အစိုးရအေျပာင္းအလဲတိနန္ ့ တိုင္းရင္းသားျပည္သူ လူထုကို အစီအစိုင္တက် အနံ ့ရွု ၀မ္း၀ကတ္ေအာင္ ကျပအသုံးေတာ္ခံနိန္ေရကာလ ဇာတ္စင္ေနာက္မွာေတာ့ေက ဗမာစစ္သြီးၾကြအုပ္စုက တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတိကို မ်ိဳးတုန္းမ်ိဳးျပဳန္းေအာင္ ရွင္းလားဖို ့ မိုးျပာစစ္ဆင္ရီး၊ ေအာက္သားေကာင္းစားရီး ထိုးစစ္တိလုပ္လားဖို ့ စစ္အင္အားတိ အၾကီးအက်ယ္တိုးခ်ဲ ့နိန္ပါေရ။

Continue reading