“ဗမာစစ္သြီးၾကြရို ့ နီ၀င္ခ်ိန္

ႏိုင္ငံရီးအတု (၀ါ) ရီေပၚဆီႏိုင္ငံရီးဇာတ္စင္ထက္မွာ သမၼတရြီးပြဲ၊ အစိုးရအေျပာင္းအလဲတိနန္ ့ တိုင္းရင္းသားျပည္သူ လူထုကို အစီအစိုင္တက် အနံ ့ရွု ၀မ္း၀ကတ္ေအာင္ ကျပအသုံးေတာ္ခံနိန္ေရကာလ ဇာတ္စင္ေနာက္မွာေတာ့ေက ဗမာစစ္သြီးၾကြအုပ္စုက တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတိကို မ်ိဳးတုန္းမ်ိဳးျပဳန္းေအာင္ ရွင္းလားဖို ့ မိုးျပာစစ္ဆင္ရီး၊ ေအာက္သားေကာင္းစားရီး ထိုးစစ္တိလုပ္လားဖို ့ စစ္အင္အားတိ အၾကီးအက်ယ္တိုးခ်ဲ ့နိန္ပါေရ။

ႏွစ္ေထာင့္ ဆယ့္ေျခာက္ကို ဗမာစစ္အုပ္စု ရြီးခ်ယ္လိုက္စြာက စစ္ပြဲတိထပ္နိန္ေရ သမိုင္းစာမ်က္ႏွာဆိုးရီးထိုးေမာ္ကြန္းတင္လိုျခင္းပင္ ျဖစ္ေတ။ စတုတၳဗမာအင္ပါယာထူေထာင္ရီးအိမ္မက္ဆိုးနန္ ့ ဗမာအခ်ဴပ္အျခာအာဏာက်ယ္ျပန္ ့လာစီရီးဆိုေရ မူလမ္းစိုင္အတိုင္း က်ဴပင္ခုတ္ က်ဴငုတ္မက်န္စီရ ဆိုေရ ဗမာလူသတ္ဒျမ၀ါဒကို ကိုင္စြဲပနာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးရို ့လိုင္ဖင္းကို လွီးဖို ့လာနိန္ျခင္းကို ကိုယ္ရို ့အသက္ကို ကိုယ္ရို ့ရာကယ္တင္ႏိုင္ေရ ဆိုေရ လူသားမ်ိဳးဆက္ တည္တံ့ရီးေလာကပါလတရားနန္ ့အညီ ခုခံကာကြယ္လီကတ္ရဖို ့စြာပါဗ်ာယ္။

စစ္ ဆိုေရ အသံကို လူအမ်ားစုက မၾကားခ်င္ကတ္ေကေလ့ ကမၻာ့သမိုင္းစာမ်က္ႏွာတိကို လွန္ၾကည့္လိုက္ေက စစ္ပြဲတိကင္းစင္ေရ ႏွစ္ကာလရာစုက မတြိရသေလာက္ ရွားပါေရ။ ဘီစီ ၅၄၄-၄၉၆ ခုႏွစ္ကာလက တရုတ္ေတြးေခၚသွ်င္ၾကီး ဆင္းဇူး (Sun Tzu) က က်ဴးေက်ာ္ရန္စသူရို ့ကို ဇာပိုင္တြန္းလွန္တိုက္ထုတ္ႏွိမ္ႏွင္းရဖို ့လဲ ဆိုစြာကို စစ္ပြဲအႏုပညာ (The Art of War) ဆိုေရ နာေမနန္ ့စစ္က်မ္းစာအုပ္ၾကီးရီးပနာ အၾကံပီးလမ္းညႊန္မွတ္တမ္းတင္ ေထာက္ျပခပါေရ။ ဂရိႏိုင္ငံရီးဒႆနပညာသွ်င္၊ သမိုင္းဆရာ၊ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ေဟာင္း သူစီးဒဒီ (Thucydides) ကေလ့ ဘီစီ ၄၆၀-၄၀၀ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ဒီမိုကေရစီေအသင္ျမိဳ ့ျပႏိုင္ငံက အင္ပါယာခ်ဲ ့ထြင္အႏိုင္က်င့္ရန္စက်ဴးေက်ာ္လိုမွဳေၾကာင့္ စစ္စြမ္းရည္ျပည့္၀ေရ ေတာ္လွန္ရီးသမားရို ့တိုင္းျပည္ စပါတာနန္ ့ ႏွစ္ေပါင္းသုံးဆယ္နီးပါးစစ္ျဖစ္ခကတ္ေတ ဖလိုပြန္နီရွန္စစ္ပြဲ (The Peloponnesian War) အေၾကာင္းကို ေနာင္လာေနာက္သားရို ့ သင္ခန္းစာယူႏိုင္ေအာင္ ဘက္မလိုက္ေတ သမိုင္းအခ်က္အလက္အစုံနန္ ့ မွတ္တမ္းတင္ရီးသားထားခပါေရ။ အာဏာပါ၀ါက်ယ္ျပန္ ့လာျခင္း ေၾကာင့္ အင္ပါယာခ်ဲ ့ထြင္ခ်င္ေရ ေအသင္ျမိဳ ့ျပႏိုင္ငံစြာ ေနာက္ဆုံးမွာ လက္နက္ခ်အညံ့ခံပနာ စစ္ရွုံးလားရေရ ကမၻာ့ရွိအက်ဆုံးေဒစစ္သမိုင္းျဖစ္ရပ္က ဒျမစရိုက္နန္ ့အာဏာရူးနိန္ေရ ဗမာစစ္အုပ္စုအတြက္ သံေ၀ဂတရားတိ ေဟာျပပီးနိန္ပါေရ။ အိႏိၵယအေတြးအေခၚပညာသွ်င္ တကၠသီလာပါေမာကၡၾကီး စႏၷဂ်ာ (Chanakya) ကေလ့ အားလုံးပ်က္သုဥ္းဆုံးရွုံးနစ္နာစီေရ စစ္ကိုေရွာင္ကတ္ဖို ့ ေလာကနိတိက်င့္၀တ္တိကို ရီးသားခ်န္ထားခေရ။ ေဒဂႏၱ၀င္သုခမိန္ပညာရွိတိအားလုံးက လူတိုင္းကိုဒုကၡေရာက္စီေရ စစ္ကိုထိန္းခ်ဴပ္ပနာ ဆင္ျခင္တုံတရားနန္ ့ ႏိုင္ငံရီးျပႆနာကို အေျဖရွာကတ္ဖို ့ တိုက္တြန္းခကတ္ေတ။

သူစီးဒဒီ (Thucydides) က ေအသင္ရို ့အာဏာပါ၀ါက်ယ္ျပန္ ့လာျခင္းေရ စစ္ပြဲကို ေရွာင္လားလို ့မရေအာင္ လုပ္လိုက္ေတ (“The growth of the power of Athens made war inevitable.”) လို ့စစ္ျဖစ္ရေရအေၾကာင္းရင္းကို ေထာက္ျပပနာ အာဏာရူးျခင္းက ေအသင္ရို ့ကို နိဂုံးခ်ဴပ္လားစီလို ့ အသိတရားရကတ္ဖို ့ေျပာခပါေရ။ စႏၷဂ်ာ (Chanakya) ကေလ့ စိုင္းစားဆင္ျခင္ဥာဏ္မဲ့ေရ ဘုရင္စြာ ရန္သူတိလက္ထဲကို အလြယ့္ကာေခ်က်လားတတ္ပနာ တခါေလ့ အသိတရားဟိ ႏိုးထလာဖို ့မဟုတ္ (A reckless king will easily fall into the hands of his enemies. Hence the king shall ever be wakeful.) လို ့ ေျပာခပါေရ။ တရုတ္ေတြးေခၚသွ်င္ၾကီး ဆင္းဇူး (Sun Tzu) က တခုပိုင္ေလ့ ေရွာင္လားလို ့မရေရ စစ္ပြဲျဖစ္ပါလတ္ေက အႏိုင္ရေအာင္ ဇာပိုင္တိုက္လားဖို ့လဲဆိုေရ စစ္မဟာဗ်ဴဟာတိအေၾကာင္းကို သူရီးထားခေရ စစ္ပြဲအႏုပညာ (The Art of War) စာအုပ္မွာ လမ္းညႊန္ျပခပါေရ။ ဗီယက္နမ္အမ်ိဳးသားေဂါင္းေဆာင္ၾကီး ဟိုခ်ီမင္းက သူ ့အရာရွိတိေလ့လာသင္ယူႏိုင္ဖို ့ စစ္ပြဲအႏုပညာ (The Art of War) စာအုပ္ကို ဘာသာျပန္ပီးခပါေရ။ အေမရိကန္နန္ ့ျပင္သစ္စစ္တပ္ရို ့ကို တိုက္ထုတ္ဖို ့ ေျပာက္က်ားစစ္ဗ်ဴဟာခ်ခေရ ကမၻာေက်ာ္ဗီယက္နမ္ဗိုလ္ခ်ဴပ္ Võ Nguyên Giáp ကေလ့ ဆင္းဇူးအေတြးအေခၚတိကို စိတ္အားထက္ထက္သန္သန္ နန္ ့ေလ့လာလိုက္စားက်င့္သုံးခေရ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ျဖစ္ခပါေရ။

ရွိက်ေရ ခရစ္ယာန္ေတြးေခၚမွဳထဲမွာ အလယ္ေခတ္ဒႆနပညာသွ်င္ စိန္ ့ၾသဂတ္စတိုင္းအျမင္က က်ဴးေက်ာ္ရန္စျခင္း၊ မတရားသိမ္းထားခေရ နယ္ျမီကို ျပန္ပနာ သိမ္းယူျခင္းကို ခုခံဆန္ ့က်င္ျခင္းနန္ ့ အမွားလုပ္နိန္စြာတိကို ျပန္ပ်င္လားဖို ့ ဒဏ္ခတ္ေတစစ္ပြဲတိစြာ တရားေရစစ္မွာ ပါေရ (In early Christian thought, St Augustine’s view of just war included defence against aggression, repossessing that which is taken dishonestly and punitive war to redress wrongdoing.) လို ့ ေထာက္ျပေျပာခေရ။ စစ္စြာ ႏိုင္ေရလူကိုေလ့ အက်ိဳးမျဖစ္ထြန္းစီ (war could not even benefit a victor.) ဆိုကတ္ေကေလ့ ဗမာစစ္သြီးၾကြအုပ္စုပိုင္ မ်က္ကန္းဆဆီမေၾကာက္ေတလူတိအတြက္က စစ္ပြဲဆိုစြာ သူရို ့အသက္ရွင္ရပ္တည္ပနာ အာဏာျမဲလားရီးအတြက္ အသုံးခ်ခံ ပစၥည္းတခုျဖစ္နိန္ေရ။

မြီးရာပါႏိုင္ငံရီးအခြင့္အေရးမရကတ္လို ့ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ရီးတိုက္ပြဲဆင္ႏြဲယင္းနန္ ့ ျဖစ္ပါလတ္ရေရ ႏိုင္ငံရီးပဋိပကၡကို ႏိုင္ငံရီးနည္းနန္ ့အေျဖရွာဖို ့မၾကိဳးစားပဲ မုဒိမ္းက်င့္ လူသတ္ ဒျမတိုက္ ရြာတိကိုမီးတိုက္ လယ္သိမ္းျမီသိမ္းလုပ္ပနာ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳတိ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ကိုဆန္ ့က်င္ေရ ျပစ္မွဳတိကို က်ဴးလြန္နိန္ကတ္ေတ ဗမာစစ္သြီးၾကြဗိုလ္ခ်ဴပ္တိကေတာ့ေက တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတိုင္းနန္ ့ စစ္မ်က္ႏွာဖြင့္ စစ္ဆင္ပါလတ္ေတခါ ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလက ဟစ္တလာေဂါင္းေဆာင္ေရ လူမ်ိဳးရီးအစြန္းေရာက္ နာဇီဂ်ာမန္ရို ့ စစ္နယ္ခ်ဲ ့ျခင္းနန္ ့တေထရာတည္းတူပါလတ္ေတ။ တရြာလုံးနန္ ့တေယာက္ဆိုေရပိုင္ အားလုံးသူနန္ ့စစ္ျဖစ္ပါလတ္ေတခါ စစ္ပန္းလာျပီးေက သုႆန္စခန္းမွာ သီပန္းပြင့္လားရေရ နာဇီစစ္တပ္ပိုင္ ဗမာစစ္တပ္ေလ့ နီ၀င္ခ်ိန္ပါးပါလတ္ပါဗ်ာယ္။

လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးတည္းထဲမွာ ႏိုင္ငံရီးစနစ္နန္ ့အုပ္ခ်ဴပ္ရီးယႏၱရားကို ေျပာင္းလဲခ်င္ကတ္လို ့ မတူေရ အိုင္ဒီယာ သေဘာတရားတိကို ကိုင္စြဲပနာ အာဏာျပိဳင္နန္းလုကတ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္လာရေရ ျပည္တြင္းစစ္ (Civil War) ပဋိပကၡအဆင့္ကို ေက်ာ္လြန္ပနာ ဗမာကိုလိုနီစနစ္ဖ်က္သိမ္းေရးနန္ ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတိလြတ္ေျမာက္ေရး (Decolonization and National Liberation Movement) အဆင့္ကို ေရာက္ပါလတ္ေတ ဂနိကာလႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို ့က အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ ့နန္ ့ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ရို ့ကို တိုက္ထုတ္ခကတ္ေတပိုင္ လူထုဦးေဆာင္ပါ၀င္ေရ လူထုေတာ္လွန္ေရးနန္ ့ ဗမာနယ္ခ်ဲ ့ကို အငုတ္ေခ်ေတာင္မက်န္လိုက္ေအာင္ တိုက္ထုတ္လီကတ္ရဖို ့စြာပါဗ်ာယ္။ ဗမာစစ္သြီးၾကြနယ္ခ်ဲ ့က်ဴးေက်ာ္သူရို ့ ထိုးစစ္ဆင္သမွ်ကို ခုခံနိန္ေရ ထုတ္သုံးနိန္က်ဗ်ဴဟာကို ျပန္ပ်င္ပနာ လိုအပ္ေက ဗမာစစ္စခန္းတိကို လက္ဦးမွဳယူပနာ၀င္သိမ္း၊ ဗမာစစ္တပ္၏၀င္ေငြလမ္းေၾကာင္းနန္ ့ရိကၡာတိျဖည့္ပီးနိန္ေရ လမ္းေၾကာင္းတိကိုဖ်က္၊ ဗမာတိနိန္ေရ တိုင္းေဒသၾကီးတိေလ့ စစ္ျမီျပင္တိျဖစ္လာပနာ စစ္ျပီးဒုကၡသည္တိ နန္ ့ျပည့္နိန္ျပီးေက ထိန္းမႏိုင္သိမ္းမရ ဗမာအုပ္ခ်ဴပ္ရီးယႏၱရားပ်က္လားေအာင္ လုပ္လာကတ္ရပါဖို ့။

ေဒကမၻာျမီထက္မွာ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံတိျဖစ္ေပၚတိုးတက္လာျခင္းသမိုင္းကို ေလ့လာၾကည့္လိုက္ေက တန္ခိုးၾသဇာအာဏာအရွိန္အ၀ါျမင့္တက္လာျခင္းနန္ ့ျပိဳလဲပ်က္စီးေပ်ာက္ကြယ္လားရျခင္း၊ အင္ပါယာရို ့၏ နီထြက္ခ်ိန္နန္ ့နီ၀င္ခ်ိန္၊ အတက္အက် အျမင့္အနိမ့္ဟိေရ သမိုင္းသံသရာတိနန္ ့ျပည့္နိန္စြာကို လားတြိရပါေရ။ စေကာ့တလန္က ႏိုင္ငံေရးဒႆနပညာသွ်င္ ေဒးဗစ္ဟုမ္း (David Hume) က သမိုင္းဆိုစြာေရ ျဖစ္ပ်က္သံသရာလည္ပနာ ထပ္ကာတလဲလဲျဖစ္လာတတ္ျပီးေက ျငိမ္းခ်မ္းေရးနန္ ့လြတ္လပ္ေတအခ်ိန္ကာလတိေနာက္ကို စစ္ပြဲနန္ ့အာဏာသွ်င္တိက ပုံမွန္လိုက္ပါလာတတ္ေတ (History is cyclical, with periods of peace and freedom being regularly followed by war and tyranny.) လို ့ေျပာခေရ။ ရခိုင္ရို ့ေရ ႏွစ္ေပါင္းငါးေထာင္ေက်ာ္ တည္ျငိမ္အီးခ်မ္းဖြံ ့ျဖိဳးတိုးတက္ေတ ရခိုင္ရို ့ေခတ္ ရခိုင္ရို ့ရာစုကို ထူေထာင္ျဖတ္သန္းလာခကတ္ျပီးေက ထင္မထားေရ သမိုင္းတေကြ ့မွာ ဒျမ၀င္အတိုက္ခံခရေရပိုင္ ဗမာရို ့၏က်ဴးေက်ာ္နယ္ခ်ဲ ့သိမ္းပိုက္ျခင္းကို ခံလိုက္ရလို ့ စနစ္တက် ဂုတ္သြီးစုပ္ထားျခင္းေၾကာင့္ နာလန္ျပန္မထူႏိုင္ေရ အေျခအေနကို ေရာက္နိန္ကတ္ရေရ။ ဟိေရအားနန္ ့ ရုန္းထပနာ ဗမာကိုလိုနီစစ္စနစ္ဆိုးနန္ ့ဆိုးသြမ္းလြန္းေရ ဗမာအုပ္ခ်ဴပ္ရီးကို ေဒရာစုမွာ နိဂုံးခ်ဴပ္ပီးလိုက္ႏိုင္ေကေတာ့ လူ ့ဂုဏ္သိကၡာ လူ ့တန္ဖိုးနန္ ့လြတ္လပ္ျခင္းကို ပိုင္ဆိုင္ေရ ရခိုင္ ျပန္ျဖစ္လာပါဖို ့။ ရခိုင္ရို ့ကို ေခတ္သမိုင္းအဆက္ဆက္ဒုကၡပီး အႏိုင္က်င့္လာေရ ဗမာစစ္တပ္ေလ့ ကမၻာ့လူ ့အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ ဒျမဂုိဏ္းသာသာ သိကၡာမဟိေရ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ ့ အျဖစ္နန္ ့ရပ္တည္ပါလတ္ရစြာေရ အဂုဆိုေက အမိုက္ဇာတ္သိမ္းဖို ့နီ၀င္ခ်ိန္ကို ေရာက္ပါလတ္ပါ ဗ်ာယ္။ ေဒႏွစ္ေထာင့္ဆယ့္ေျခာက္စြာ ဗမာစစ္သြီးၾကြရို ့ သီပန္းပြင့္လာႏိုင္ေရ သုႆန္စခန္းျဖစ္လာဖို ့ လမ္းစကိုလွမ္းပနာ ျမင္လာရေရ အဂုပိုင္ကာလမွာ အမ်ိဳးခ်စ္ျခင္းကို လက္တြိထုတ္ျပဖို ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ရီးလွဳပ္ယွားမွဳၾကီးကို ဆင္ႏြဲကတ္ဖို ့ ရကၡိတရို ့ကို ေတာ္လွန္တပ္ဦးက ႏိုးေဆာ္နိန္ပါယင့္။

 

ခိုင္ေအာင္ေအာင္

၁၂၊၃၊ ၂၀၁၆

 

Share